عبدالله افندی اصفهانی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 11 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1130 -1066 ق)، عالم امامى و رجال‏شناس. در اصفهان به دنیا آمد. نیاى او محمدصالح بیك از مقربان درگاه شاه عباس اول و پدر از فضلا و علماى عهد خود بود. در كودكى بعد از فوت مادر و پدرش تحت تعلیم برادرش آقامیرزا محمدجعفر قرار گرفت. علوم دینى را در محضر استادانى چون محقق شیرازى، میرزا محمد شیروانى، آقا حسین خوانسارى و علامه‏ى مجلسى فراگرفت. به گفته‏ى خود نیمى از زندگیش را در سفر بوده است. به خراسان و فارس و حجاز و عراق سفر كرد و از كتابخانه مجلسى در اصفهان و كتابخانه‏هاى شهرهاى گوناگون از جمله كتابخانه‏هاى مختلف عثمانى راه جست و آن چنان تقرب یافت كه در مجلس او كرسیى خاص خود داشت و لقب افندى را كسب نمود. سپس او ساكن شهر تبریز شد و سالیانى در آن جا زیست و همان جا ازدواج كرد و سرانجام در تبریز درگذشت. آثار بسیارى از وى به جا مانده از جمله: «ریاض العلماء و حیاض الفضلاء»، به عربى كه شرح حال علماى اسلام از زمان غیبت تا سال 1119 ق است، در 10 مجلد كه نیمى از آن به علماى شیعه و نیم دیگر به علماى اهل سنت اختصاص یافته؛ «روضه الشهداء» به سه زبان فارسى، تركى و عربى؛ «ثمار المجالس و نثار العرایس»، به تقلید از كشكول شیخ بهایى؛ حاشیه بر «وافى» ملامحسن كاشانى؛ «صحیفه ثالثه سجادیه» یا «الدرر المنظومه الماثوره»، در دعاهاى امام زین‏العابدین (ع) كه در صحیفه كامله اولى و در صحیفه ثانیه شیخ حر عاملى موجود نیست؛ كتاب «الخطب» یا «بساتین الخطباء» یا «ریاحین القدس» یا «ریاض الازهار» یا «عونه الخطیب» در سه مجلد؛ «وثیقه النجاه من ورطه الهلكات»؛ ترجمه «جاماسب نامه»، از پهلوى به فارسى؛ شرح فارسى بر «شافیه‏ى» ابن حاجب؛ «تفسیر سوره‏ى واقعه»، به فارسى؛ «لسان الواعظین و جنان المتعظین»، در چند جلد؛ «الامان من النیران»، در تفسیر قرآن؛ «رساله فى وجوب صلاه الجمعه».